សន្លឹកគណនាថ្លៃដើម និងកំណត់តម្លៃលក់តាមឡូត៍សម្រាប់អ្នកកែច្នៃស្វាយចន្ទីខ្នាតតូច

ហេតុអ្វីត្រូវគណនាថ្លៃដើមតាមឡូត៍?

ការទិញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅក្នុងតម្លៃដែលមើលទៅសមរម្យ មិនមានន័យថាការកែច្នៃនឹងទទួលបានប្រាក់ចំណេញជានិច្ចនោះទេ។ បន្ទាប់ពីចំហុយ បកសំបក សម្ងួត បកស្បែក តម្រៀបថ្នាក់ និងវេចខ្ចប់ អ្នកកែច្នៃអាចទទួលបានបរិមាណស្នូលចន្ទីសម្រាប់លក់តិចជាងការរំពឹងទុក ហើយក៏មានចំណាយលើកម្លាំងពលកម្ម ថាមពល និងការដឹកជញ្ជូនផងដែរ។

ធនធាននេះជាឧបករណ៍សម្រាប់ គាំទ្រការសម្រេចចិត្តអាជីវកម្ម មិនមែនជាមេរៀនបច្ចេកទេសស្តីពីការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនកែច្នៃទេ។ វាជួយឱ្យអ្នកកែច្នៃយល់ថា ឡូត៍មួយមានថ្លៃដើមប៉ុន្មាន តើស្នូលចន្ទីនីមួយៗមានតម្លៃលក់ខុសគ្នាយ៉ាងណា និងតើការលក់អាចគ្របដណ្តប់ចំណាយបានឬអត់។

១. កំណត់ឡូត៍ដែលត្រូវគណនា

ចាប់ផ្តើមពីឡូត៍ផលិតកម្មមួយដែលមានព្រំដែនច្បាស់លាស់។ កត់ត្រាលេខសម្គាល់ឡូត៍ កាលបរិច្ឆេទ បរិមាណគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅដែលបានបញ្ចូលកែច្នៃ (គីឡូក្រាម) និងថ្លៃទិញសរុប។ ប្រសិនបើទិញតាមគីឡូក្រាម ត្រូវយកបរិមាណគុណនឹងតម្លៃទិញក្នុងមួយគីឡូក្រាម។

បើមានថ្លៃដឹកជញ្ជូន ឬថ្លៃដោះដូរនៅពេលទិញដែលមិនទាន់បញ្ចូលក្នុងតម្លៃទិញ ត្រូវបូកបញ្ចូលទៅក្នុងថ្លៃដើមវត្ថុធាតុដើម។ កុំរាប់ចំណាយដដែលពីរដង។ សូមកត់សម្គាល់ផងដែរថា ទម្ងន់ត្រូវបានវាស់នៅដំណាក់កាលណា ព្រោះការសម្ងួតអាចធ្វើឱ្យទម្ងន់ផ្លាស់ប្តូរ។

២. កត់ត្រាបរិមាណស្នូលចន្ទីដែលអាចលក់បាន

ក្រោយការកែច្នៃ និងតម្រៀបថ្នាក់ ត្រូវថ្លឹងស្នូលចន្ទីដែលបានបញ្ចប់ និងអាចលក់បានជាក់ស្តែង។ បែងចែកស្នូលពេញ ស្នូលបាក់ និងថ្នាក់ផ្សេងទៀត ដោយសារតម្លៃលក់អាចខុសគ្នា។ កុំយកលទ្ធផលតេស្តកាត់គ្រាប់នៅពេលទិញ មកចាត់ទុកថាជាបរិមាណស្នូលចន្ទីដែលរោងចក្រផលិតបានជាក់ស្តែង។

អត្រាទទួលបានស្នូលចន្ទីសម្រាប់លក់ (%) = ទម្ងន់ស្នូលចន្ទីសម្រាប់លក់សរុប (គ.ក្រ.) ÷ ទម្ងន់គ្រាប់ឆៅដែលបានកែច្នៃ (គ.ក្រ.) × ១០០។

នេះជាអត្រាដែលគណនាពីលទ្ធផលផលិតកម្មពិតប្រាកដ មិនដូចតម្លៃ KOR/Outturn ដែលវាស់ពីសំណាកគ្រាប់ឆៅសម្រាប់ការទិញដូរទេ។ ស្នូលដែលខូច ឬមិនអាចលក់បាន ត្រូវកត់ត្រាដោយឡែក។ ប្រសិនបើផលិតផលមិនទាន់លក់អស់ លទ្ធផលក្នុងសន្លឹកនេះគឺជាការ ប៉ាន់ស្មានតាមសេណារីយ៉ូលក់អស់ មិនមែនជាប្រាក់ចំណេញដែលទទួលបានរួចទេ។

៣. បញ្ចូលចំណាយដែលពាក់ព័ន្ធ

ក្រៅពីថ្លៃទិញគ្រាប់ឆៅ ត្រូវកត់ត្រាចំណាយផ្ទាល់របស់ឡូត៍ ដូចជា ប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ ថ្លៃអគ្គិសនី ឬឥន្ធនៈ ថ្លៃសម្ភារៈវេចខ្ចប់ ថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ។ ប្រសិនបើចង់គណនាថ្លៃដើមពេញលេញ គួរបែងចែកចំណាយថេរដែលពាក់ព័ន្ធ ដូចជា ថ្លៃជួល ការរំលស់ម៉ាស៊ីន ការថែទាំ និងរដ្ឋបាល ទៅតាមវិធីសាស្ត្រសមស្រប។

ឧទាហរណ៍ អាជីវកម្មអាចបែងចែកចំណាយថេរប្រចាំខែតាមទម្ងន់គ្រាប់ឆៅដែលបានកែច្នៃ ឬតាមម៉ោងដំណើរការម៉ាស៊ីន។ ត្រូវប្រើវិធីសាស្ត្រដដែលឱ្យបានស្របគ្នា។ ចំណាយការប្រាក់ ពន្ធ សេវាហិរញ្ញប្បទាន ការគ្រប់គ្រងសំណល់ និងទីផ្សារ អាចត្រូវបញ្ចូលបន្ថែមតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង។

ថ្លៃដើមសរុបតាមឡូត៍ = ថ្លៃវត្ថុធាតុដើម + ចំណាយកែច្នៃ និងលក់ដែលប្រែប្រួល + ចំណាយថេរដែលបានបែងចែក។

៤. គណនាចំណូល និងតម្លៃលក់ដើម្បីគ្របដណ្តប់ថ្លៃដើម

យកបរិមាណស្នូលចន្ទីដែលរំពឹងថាលក់បានតាមថ្នាក់នីមួយៗ គុណនឹងតម្លៃលក់ក្នុងមួយគីឡូក្រាម រួចបូកចូលគ្នា។ បើមានចំណូលពីផលិតផលរង អាចបញ្ចូលបានតែនៅពេលមានអ្នកទិញ និងមានមូលដ្ឋានប៉ាន់ស្មានចំណូលសុទ្ធដែលអាចទទួលបាន។ បើមិនប្រាកដ សូមបញ្ចូលសូន្យ។

ចំណូលប៉ាន់ស្មាន = ផលបូកនៃ (ទម្ងន់ស្នូលតាមថ្នាក់ × តម្លៃលក់តាមថ្នាក់) + ចំណូលសុទ្ធពីផលិតផលរងដែលអាចទទួលបាន។

លទ្ធផលឡូត៍ប៉ាន់ស្មាន = ចំណូលប៉ាន់ស្មាន − ថ្លៃដើមសរុប។

ថ្លៃដើមក្នុងមួយគីឡូក្រាមស្នូលចន្ទី = (ថ្លៃដើមសរុប − ចំណូលសុទ្ធពីផលិតផលរង) ÷ ទម្ងន់ស្នូលចន្ទីសម្រាប់លក់សរុប។

តម្លៃចុងក្រោយនេះអាចប្រើជាតម្លៃលក់មធ្យមអប្បបរមា ដើម្បីគ្របដណ្តប់ចំណាយដែលបានរាប់បញ្ចូល ប្រសិនបើស្នូលចន្ទីទាំងអស់ដែលបានគណនាត្រូវបានលក់ និងមិនមានចំណាយបន្ថែម។ វាមិនមែនជាតម្លៃទីផ្សារផ្លូវការ ឬការវិភាគចំណុចរួចខ្លួនប្រចាំខែរបស់អាជីវកម្មទាំងមូលទេ។

៥. ឧទាហរណ៍គណនា — លេខសម្រាប់បង្រៀនប៉ុណ្ណោះ

សន្មតថាអ្នកកែច្នៃម្នាក់ប្រើគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅ ១,០០០ គីឡូក្រាម ក្នុងតម្លៃ ១.២០ ដុល្លារ/គីឡូក្រាម។ ក្រោយកែច្នៃ ទទួលបានស្នូលពេញ ១៥០ គីឡូក្រាម និងស្នូលបាក់ ៨០ គីឡូក្រាម ដែលអាចលក់បាន។ សន្មតថាស្នូលពេញលក់បាន ៨.០០ ដុល្លារ/គីឡូក្រាម និងស្នូលបាក់ ៥.០០ ដុល្លារ/គីឡូក្រាម។ តួលេខទាំងនេះជាឧទាហរណ៍សន្មត មិនមែនជាតម្លៃទីផ្សារកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ឬស្តង់ដារទិន្នផលនោះទេ។

ឧទាហរណ៍នេះបង្ហាញថា ត្រូវមើលទាំងបរិមាណស្នូលពេញ និងស្នូលបាក់ ព្រោះតម្លៃលក់ខុសគ្នា។ មិនគួរយកតម្លៃលក់ស្នូលថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតមកប្រៀបធៀបជាមួយថ្លៃគ្រាប់ឆៅតែមួយមុខនោះទេ។

៦. ប្រើសន្លឹកគណនាមុនទិញ និងមុនដាក់តម្លៃលក់

មុនទិញគ្រាប់ឆៅ សូមបញ្ចូលការប៉ាន់ស្មានទិន្នផលដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយយោងលើកំណត់ត្រាឡូត៍មុនៗរបស់អាជីវកម្ម។ សាកល្បងប្តូរតម្លៃគ្រាប់ឆៅ បរិមាណស្នូលពេញ និងបាក់ ថ្លៃថាមពល និងតម្លៃដែលអ្នកទិញផ្តល់ជូន ដើម្បីមើលថាលទ្ធផលផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងណា។

មុនយល់ព្រមលើតម្លៃលក់ ត្រូវជំនួសការប៉ាន់ស្មានដោយចំណាយពិតប្រាកដនៅពេលមានទិន្នន័យ។ កត់ត្រារូបិយប័ណ្ណ លក្ខខណ្ឌដឹកជញ្ជូន ការបញ្ចុះតម្លៃ កម្រៃជើងសារ និងពន្ធដែលអាចពាក់ព័ន្ធ។

៧. រក្សាកំណត់ត្រាមួយសម្រាប់ឡូត៍នីមួយៗ

សន្លឹកកំណត់ត្រាគួរមានលេខឡូត៍ កាលបរិច្ឆេទ ទម្ងន់ និងថ្លៃទិញគ្រាប់ឆៅ ទម្ងន់ស្នូលតាមថ្នាក់ តម្លៃលក់ ចំណាយប្រែប្រួល ចំណាយថេរដែលបានបែងចែក និងលទ្ធផលគណនា។ គួររក្សាវិក្កយបត្រ និងកំណត់ត្រាថ្លឹងទម្ងន់សម្រាប់ផ្ទៀងផ្ទាត់។

ពេលលក់ផលិតផលអស់ហើយ សូមប្រៀបធៀបចំណូល និងចំណាយពិតជាមួយការប៉ាន់ស្មានដំបូង។ សន្លឹកគណនាថ្លៃដើមអាចយោងលេខឡូត៍ដែលមានស្រាប់ ប៉ុន្តែ មិនជំនួសប្រព័ន្ធតាមដានប្រភពដើម និងការចែកចាយផលិតផល (traceability) ទេ។

ទាញយកសន្លឹកគណនាថ្លៃដើម

ទាញយក Mato Cashew Batch Costing & Pricing Calculator (Excel)

ឯកសារមានសន្លឹកគណនាទទេសម្រាប់បញ្ចូលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន សន្លឹកឧទាហរណ៍ដែលបញ្ជាក់ថាជាតួលេខសន្មត និងការណែនាំប្រើប្រាស់។ សូមបញ្ចូលបរិមាណ តម្លៃ និងចំណាយពិតរបស់អាជីវកម្មក្នុងក្រឡាដែលបានសម្គាល់។

កំណត់សម្គាល់សំខាន់

ឧបករណ៍នេះប្រើសម្រាប់ការរៀបចំផែនការ និងគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម មិនមែនជំនួសរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ សេវាគណនេយ្យជំនាញ ការត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ឬតម្លៃទីផ្សារដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់ទេ។ តួលេខឧទាហរណ៍ទាំងអស់ជាការសន្មត។ លទ្ធផលជាក់ស្តែងអាស្រ័យលើគុណភាពគ្រាប់ឆៅ ឧបករណ៍ កម្លាំងពលកម្ម និងលក្ខខណ្ឌទីផ្សារ។

ប្រភពឯកសារសម្រាប់សិក្សាបន្ថែម

• UNCTAD, Commodities at a Glance: Special issue on cashew nuts (2021): https://unctad.org/publication/commodities-glance-special-issue-cashew-nuts
• FAO AGRIS, Economics of cashew processing technology in India (2015): https://agris.fao.org/search/en/providers/122535/records/65df36c44c5aef494fe0e74d
• U.S. Small Business Administration, Break-even point: https://legacy.sba.gov/business-guide/plan-your-business/calculate-your-startup-costs/break-even-point

ធនធានរបស់ចន្ទីមាតុភូមិ ផ្តល់នូវទម្រង់ការងារ សន្លឹកគណនា និងឧបករណ៍គាំទ្រការសម្រេចចិត្តសម្រាប់ខ្សែច្រវាក់តម្លៃស្វាយចន្ទីនៅកម្ពុជា។